Columns

eerdere columns


Guido Nijssen en Hans van Swoll schrijven voor Goed Uit Eten maandelijks een column.

Hans van Swoll is werkzaam als restaurant recensent voor Wegener dagbladen Gelderland/ Overijssel

Dierenbeulen

Hans van Swoll

  Een van de meest gehoorde verwijten ten tijde van de verkiezingsdebatten met Pim Fortuyn was dat hij zich bediende van zogenoemde 'oneliners'. Een goed Nederlands woord voor slogan of slagzin. Ik heb tot op de dag van vandaag nooit begrepen, wat daarop tegen is. Pim preekte niet in de kerk of schreef geen wetenschappelijk referaat, nee hij wilde gewoon z'n standpunt zo helder en efficiënt mogelijk over laten komen teneinde stemmen te winnen. Om dit voor een vluchtig medium als televisie te doen moet je niet in wollige taal staan zeveren, maar kort en bondig simplificeren. Slagzinnen dus.
Het gekke is dat we dit bij commerciële standpunten 'Witte Reus wast een berg, kost een beetje' inmiddels heel geaccepteerd vinden, maar bij politieke standpunten kennelijk een beetje eng. Hypocriet. Kijk naar de slogans op de spandoeken tijdens demonstraties van aanhangers van dezelfde politieke partijen die heer Pim te weinig diepgang verweten - als dat geen 'oneliners' zijn dan weet ik het niet meer.

Het aardige van Nederlanders is juist dat ze zo goed zijn in 'oneliners'. 'Oost West, thuis best', 'De kost gaat voor de baat uit', 'Onze Lieve Heer heeft rare kostgangers', jij kent er uit het hoofd vast nog wel vijftig. Een bekende agendafabrikant dankt z'n succes mede aan het per velletje afdrukken van citaten, ook al 'oneliners'. Ben je er niet zo goed in thuis? Schaf onmiddellijk voor de eerstvolgende vakantie een goed spreekwoordenboek aan, voor je leerzame portie volkswijsheid, waarna je daarna iedereen met de aangeleerde dooddoeners de mond kunt snoeren.

Mijn favoriete wijsheid is 'panta rhei', niet is bestendig. Maar die bedoel ik hier even niet. Ik wil het met je hebben over de verborgen wijsheid die ligt in 'De wal keert het schip'. Per slot van spreken waren we een zeevarende natie. Ik vind hem sterk, sterker dan 'De bomen groeien niet tot aan de hemel'. Waarom? Omdat er een einde in zit. Een niet te vermijden einde. Een doem die je niet kunt ontlopen.
En als je terugkijkt in de geschiedenis dan blijkt telkens weer de onfeilbare waarheid van deze oneliner.
Als je ongebreideld, ongeregeld en ongestructureerd meer en groter groeit komt volgens deze slagzin het onvermijdelijke einde. De wal keert het schip. Altijd. En waarschijnlijk meestal met een grote boem.

Of je nou Karel de Grote heet, Lodewijk de XIVe, Walter Ulrich, Hitler of Saddam, je kunt niet ongeremd je gang blijven gaan. Of je nou dinosaurus bent, of het Romeinse Rijk, eens is het allemaal voorbij.

Vorige column had ik het over het fabriceren van voedsel. Dat is in onze wereld, de westerse wereld, ook wel eerste wereld, geen enkel probleem meer. Voeding, nota bene een eerste levensbehoefte, kunnen we hier in overschot produceren en kost, relatief gesproken, niks. Onder andere te danken aan ons, Nederlanders. Intensieve landbouw? Yes sir, that's us! Bio-industrie? All made in Holland! Mestkalveren, legbatterijen en fokzeugen, you name it we can do it. Maar MKZ en vogelpest bewijzen: de wal keert het schip.

Bio-industrie, dat is een ander woord voor liefdeloos, aan de lopende band produceren van voedsel. Bij de almaar groeiende bevolking in de wereld is industrieel produceren van voedsel onvermijdelijk. De vraag is alleen: hoe diep wil je zakken bij het prepareren van dierlijk voedsel? Het resultaat van het huidige geïndustrialiseerde proces is een overvloed aan product voor heel weinig geld per eenheid. Wie krijgt de schuld van de daarmee samenhangende productiemethoden? De industrie. En de boer die onderdeel van de keten is.
Is dat terecht? Mijns inziens niet. Als marketingorganisatie beantwoorden zij slechts aan de vraag uit de markt. De schuld ligt bij de markt, dat zijn wij consumenten. Als we kunnen kiezen tussen een industrieel, onder dier-erbarmelijke omstandigheden geproduceerd karbonaadje van € 6,- per kilo of een diervriendelijk biologisch geproduceerde soortgenoot, die weliswaar twee keer zo duur is, dan is de keuze gauw gemaakt. Wie is er dan de dierenbeul?
Dus voortaan niet meer 'ach' en 'wee' roepen voor de kwelbuis, maar gewoon je portemonnee trekken en wat minder sms-en naar Idols. Dat helpt pas echt.

En wat kunnen wij goed-uit-eters, zolang er geen goede wetgeving is, er aan doen? Niet door vegetariër te worden. Dat is tegen de natuurlijke ontwikkeling van de mens in. Wij zijn nu eenmaal geëvolueerd van herbivoor naar carnivoor. (In 2002 werd weer 1 procent meer vlees geconsumeerd dan het jaar daarvoor. Productschap Vee, Vlees en Eieren).
Wat dan wel? Bijvoorbeeld door te stoppen met het bestellen van ganzenlever in restaurants. En bijvoorbeeld door er je gewoonte van te maken, elke keer voordat je bestelt te vragen of het vlees dat op de menukaart staat biologisch is, zodat ze uiteindelijk er gek van worden.

Wil je weten welke restaurants bij jou in de buurt diervriendelijk geproduceerd vlees verkopen? Kijk op www.diervriendelijkuiteten.nl van de Stichting Wakker Dier. Zij hebben een sterrensysteem ontwikkeld met bijbehorend certificaat.
Wat betreft ganzenlever hebben ze ook, eind vorig jaar, een convenant gesloten met de zeven organisaties van de zogenaamd 'betere' restaurants in Nederland (Alliance, Les Jeunes Restaurateurs, Les Patrons Cuisinier, etc.) om gerechten met ganzenlever van de kaart te halen. Als jij het gelooft, geloof ik het ook.
Toch denk ik, eens keert ook hier de wal het schip.
 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Recept v/d maand

Tajine d’agneau aux abricots et pruneaux
Tajine is een Marokkaanse stoofschotel en ontleent zijn naam aan de aardewerken schaal met puntige deksel waarin hij wordt bereid.

Boek v/d maand

Nobody does it better… Koken als een Française
Koken als een Française


 
Viewable With Any Browser